Core Web Vitals, Google'ın kullanıcı deneyimini ölçtüğü üç metriktir: LCP (ana içeriğin görünme süresi), INP (etkileşime yanıt süresi) ve CLS (görsel kayma). Sitelerin yavaşlamasının başlıca sebepleri optimize edilmemiş görseller, ağır eklentiler, gereksiz JavaScript, yavaş sunucu ve font yükleme sorunlarıdır. Hız hem sıralamayı hem doğrudan dönüşümü etkiler.
Kullanıcı, açılmayan bir sayfayı 3 saniyeden fazla beklemiyor. Bu yüzden hız, "teknik bir detay" değil doğrudan satış meselesidir. İyi haber şu: hız sorunlarının büyük kısmı birkaç bilinen sebepten kaynaklanır ve çoğu kalıcı biçimde çözülebilir.
Core Web Vitals nedir? (sade anlatım)
- LCP (Largest Contentful Paint): Sayfadaki en büyük içerik ne kadar sürede göründü? İyi kabul edilen değer 2,5 saniyenin altıdır.
- INP (Interaction to Next Paint): Kullanıcı tıkladığında sayfa ne kadar sürede tepki verdi? 200 ms altı hedeflenir.
- CLS (Cumulative Layout Shift): Sayfa yüklenirken içerik ne kadar kaydı? 0,1'in altı iyidir.
Bu üçü, kullanıcının "bu site hızlı/akıcı" hissini sayısallaştırır. Google bunları sıralama sinyali olarak kullanır; ama asıl önemi, yavaş sitenin ziyaretçiyi kaybetmesidir.
Hızı nasıl ölçersiniz?
PageSpeed Insights ve Search Console'un Core Web Vitals raporu en pratik araçlardır. Önemli ayrım: laboratuvar verisi (simülasyon) ile saha verisi (gerçek kullanıcılar) farklıdır. Karar verirken saha verisine, özellikle mobil değerlere bakın — ziyaretçilerinizin çoğu telefondadır.
Yavaşlığın en sık 8 sebebi
- 1Optimize edilmemiş, gereğinden büyük görseller
- 2Çok sayıda ve gereksiz eklenti (özellikle hazır sistemlerde)
- 3Ağır JavaScript ve kullanılmayan kod
- 4Yavaş veya paylaşımlı/aşırı yüklü hosting
- 5Önbellek (cache) kullanılmaması
- 6Font dosyalarının geç yüklenmesi ve metin kayması
- 7Reklam/üçüncü taraf script'lerinin bloklaması
- 8Video ve harita gömülerinin doğrudan yüklenmesi
Görseller: en hızlı kazanç
Çoğu sitede yükün yarısından fazlası görsellerdir. Yapılacaklar: modern format (WebP/AVIF) kullanmak, görseli gösterildiği boyutta sunmak, genişliğe göre farklı boyutlar üretmek (responsive), ekran dışındaki görselleri tembel yüklemek ve görsellere genişlik/yükseklik vererek kaymayı önlemek.
Kod ve script'ler
Kullanılmayan CSS/JS temizlenmeli, dosyalar küçültülmeli ve kritik olmayan script'ler ertelenmelidir. Üçüncü taraf araçları (chat, analitik, reklam, ısı haritası) sayfa hızını en çok bozan unsurlardır; her birinin gerçekten gerekli olup olmadığı sorgulanmalıdır.
Sunucu ve altyapı
İlk bayt süresi (TTFB) yüksekse sorun sunucudadır. Uygun bir hosting planı, sunucu tarafı önbellek, CDN kullanımı ve veritabanı sorgularının iyileştirilmesi burada belirleyicidir. Ayrıntı için alan adı ve hosting seçimi yazımıza ve performans hizmetimize bakın.
Fontlar ve düzen kayması
Web fontları geç yüklendiğinde metin görünmez kalır veya sonradan yerinden oynar. Font ön yükleme, sistem fontu yedeği ve font-display ayarı bu sorunu çözer. Reklam ve gömülü içeriklere sabit alan ayırmak da CLS'i düşürür.
Hazır sistemlerde durum
Eklenti üzerine kurulu sitelerde hız, zamanla kaçınılmaz olarak düşer: her eklenti kendi CSS ve JS dosyasını ekler. Eklenti temizliği ve önbellek çözümleri belli bir noktaya kadar yardımcı olur; ötesinde yapısal bir değişiklik gerekir. Bu karşılaştırmayı hazır şablon mu özel yazılım mı yazımızda yaptık.
“Hız, sonradan eklenen bir özellik değil; baştan doğru kurulan bir yapının doğal sonucudur.”
Hızlandırma kontrol listesi
- Görseller WebP/AVIF ve doğru boyutta mı?
- Ekran dışı görseller tembel yükleniyor mu?
- Gereksiz eklenti ve script kaldırıldı mı?
- Önbellek ve CDN aktif mi?
- Fontlar ön yükleniyor mu, yedek font var mı?
- Görsel ve gömülü içeriklere sabit alan verildi mi?
- Mobil saha verisi ölçüldü mü?
Sitenizin hız raporunu çıkarıp neyin düzeltilebileceğini söylememizi isterseniz bize yazın.
